Cmentarze w Sosnowcu nauczą nas historii. Zobaczcie kto tu spoczywa

Cmentarze w Sosnowcu. Cmentarz przy ul. Smutnej w Sosnowcu to nekropolia wielowyznaniowa. Największą część zajmuje cmentarz rzymskokatolicki. Tuż obok funkcjonują też cmentarze prawosławny i ewangelicki. Jest też cmentarz żydowski. Czy znacie ich historię? Przeczytajcie kto spoczywa w sosnowieckich nekropoliach.

Cmentarze w Sosnowcu istnieją dzisiaj niemalże w każdej sosnowieckiej dzielnicy. Jedną są starsze, inne nowsze, ale każdy z nich jutro i w niedzielę zapełni się tłumami sosnowiczan i mieszkańców innych miast. Dzień Wszystkich Świętych i przypadające 2 listopada Zaduszki mocno wrosły już w polską tradycję. To święto rzymskokatolickie, ale z racji dnia wolnego od pracy cmentarze odwiedzają 1 listopada równiez osoby innych wyznań.
Święto Wszystkich Świętych ustanowił w 610 roku papież Bonifacy IV. Jego datę na 1 listopada ustalił z kolei w 731 roku papież Grzegorz III. Oprócz rzymskich katolików uznaje je także m.in. Kościół anglikańskich oraz część kościołów luterańskich. Święta Wszystkich Świętych jako takiego nia ma w Kościele prawosławnym, ale utożsamiana jest z nim tak zwana Radunica przypadająca według tradycji w drugi wtorek po Passze.

Cmentarze w Sosnowcu: Cztery wyznania

Był rok 1894, gdy rozpoczęło się funkcjonowanie cmentarza przy ul. Smutnej w Sosnowcu. Do dzisiaj zachował się jego wielowyznaniowy charakter, bo oprócz zajmującego największą powierzchnię cmentarza rzymskokatolickiego są tu też nekropolie: prawosławna, ewangelicka i żydowska - wszystkie czynne.
Cmentarz przy ul. Smutnej to prawdziwa historia Sosnowca. To tutaj pochowano wielu znamienitych obywateli miasta. Na cmentarzu ewangelickim warto zobaczyć Mauzoleum Dietlów, ale też groby innych sosnowieckich przemysłowców: Gamperów, Lamprechtów czy Meyerholdów. Na nekropolii prawosławnej zachowały się z kolei nagrobki, na których nazwiska zmarłych wypisane są jeszcze zgodnie z zasadami pisowni języka rosyjskiego obowiązującymi przed rewolucją październikową.

Od Judyma do Gierka

Interesujące są również inne sosnowieckie cmentarze. Od 1896 roku funkcjonuje cmentarz zagórsko-środulski przy ul. Zuzanny. Oprócz grobów rodzinnych w okresie Wszystkich Świętych sosnowiczanie zapalają tutaj znicze na mogiłach powstańców styczniowych, robotników zabitych przez wojsko rosyjskie pod hutą Katarzyna, żołnierzy radzieckich czy Stanisławy i Edwarda Gierków. Na uwagę zasługują również grób lekarza Aleksandra Widery, który był pierwowzorem postaci doktora Judyma z powieści Stefana Żeromskiego czy mauzoleum rodziny Wrzosków, aktualnie zamienione na magazyn artykułów budowlanych...
W 1908 roku rozpoczyna się z kolei historia dwóch innych, położonych blisko siebie cmentarzy w Sosnowcu: na Pekinie i na Walcowni. Ten pierwszy początkowo był małą wiejską nekropolią. Po tym jednak, jak między Zagórzem a Klimontowem powstały nowe osiedla, pojawiło się tu jednak wiele nowych grobów. Pochowano tutaj między innymi rozstrzelanych przez Niemców więźniów obozu przy ulicy 1 Maja, a także zastrzelonych również przez Niemców czterech mieszkańców Klimontowa, którzy we wrześniu 1939 roku pomagali polskim żołnierzom-lotnikom, którzy z prowizorycznego lotniska położonego tuż przy cmentarzu wyruszali atakować wroga.
Na cmentarzu na Walcowni, którzy podlega parafii św. Barbary na Sielcu znajdziemy m.in. mogiły powstańców styczniowych, żołnierzy poległych podczas wojny polsko-radzieckiej w 1920 roku oraz we wrześniu 1939 roku czy powstańców warszawskich. Pochowani zostali tutaj również ks. Władysław Mach, długoletni proboszcz parafii św. Barbary czy komunista Paweł Targosz, w czasach PRL-u patron ulicy na Walcowni.

Oni zmarli w tym roku

Z okazji Wszystkich Świętych, tradycyjnie na łamach "DZ" wspominamy też wybitnych sosnowiczan, którzy odeszli w ciągu ostatniego roku. W listopadzie zmarła pisarka i działaczka kulturalna Zdzisława Gwiazda, miesiąc później pożegnaliśmy propagatorkę muzyki związaną przez wiele lat z Miejskim Klubem im. Jana Kiepury Kamilę Kiełbińską oraz honorową obywatelkę Sosnowca, wdowę po Janie Kiepurze Martę Eggerth. Luty przyniósł informację o zgonie kronikarza zagłębiowskiego sportu prof. Mirosława Ponczka, a marzec o śmierci Czesława Uznańskiego, znakomitego przed laty piłkarza Zagłębia, zdobywcy pierwszej w historii bramki na Stadionie Ludowym. W kwietniu zmarli malarz Karol Bondarenko i wybitny szablista Rafał Sznajder. W czerwcu pożegnaliśmy byłego dyrektora IV LO im. St. Staszica i byłego przewodniczącego Rady Miejskiej Bogusława Kabałę. W lipcu zmarł były właściciel piłkarskiego Zagłębia Krzysztof Szatan, a w sierpniu wieloletni trener drużyn młodzieżowych w tym klubie Waldemar Torbus. We wrześniu zmarł dziennikarz i regionalista Ireneusz Łęczek.

Tomasz Szymczyk

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3